Khi bắt đầu tìm một xưởng gốm, thứ mình nhìn đầu tiên thường vẫn là sản phẩm.
Form có hợp không, màu men có đẹp không, cách làm của xưởng có gần với thứ mình đang tìm hay không.
Nhưng đến lúc thật sự bắt tay vào làm một sản phẩm riêng, sẽ có thêm khá nhiều thứ cần trao đổi. Có những chuyện nhìn qua khá nhỏ, nhưng nếu nói rõ từ đầu thì quá trình làm mẫu, sản xuất và nhận hàng sau đó sẽ nhẹ hơn rất nhiều.
Đặc biệt với gốm thủ công, mỗi sản phẩm đều đi qua nhiều công đoạn khác nhau nên sẽ luôn có những giới hạn nhất định về màu men, hình dáng, số lượng và thời gian sản xuất.
Nếu đang tìm một xưởng gốm cho nhà hàng, khách sạn, quán café hay một dự án thương hiệu, đây là một vài điều mình nghĩ nên biết trước khi bắt đầu.
1. XEM NHỮNG SẢN PHẨM XƯỞNG ĐÃ TỪNG LÀM
Mỗi xưởng thường sẽ có thế mạnh riêng.
Có nơi làm tableware tốt, có nơi lại mạnh về bình, đồ decor hoặc những sản phẩm tạo hình lớn. Cách xử lý men, form và mức độ hoàn thiện giữa các xưởng cũng sẽ khá khác nhau.
Vì vậy, trước khi đi sâu vào báo giá, mình nghĩ nên dành thời gian xem những sản phẩm xưởng đã từng làm.
Nếu đang tìm chén đĩa cho một nhà hàng, hãy xem những bộ tableware thực tế. Nếu muốn phát triển một chiếc mug riêng, có thể xem các form ly, quai cầm, tỷ lệ và màu men mà xưởng đã từng sản xuất.
Không nhất thiết phải có một mẫu giống hoàn toàn với ý tưởng của mình. Quan trọng hơn là cách làm của xưởng có gần với hướng sản phẩm mình đang tìm hay không.
2. HỎI RÕ SỐ LƯỢNG TỐI THIỂU
Sản xuất gốm theo yêu cầu thường sẽ có số lượng tối thiểu, nhưng cách tính ở mỗi nơi có thể khác nhau.
Có xưởng tính theo từng mẫu, có nơi lại tính riêng theo màu men hoặc kích thước.
Ví dụ, cùng một mẫu cốc nhưng muốn làm hai màu men khác nhau thì số lượng tối thiểu đôi khi sẽ được tính riêng cho từng màu.
Nếu dự án có nhiều sản phẩm như đĩa, bát, cốc và bình thì nên hỏi phần này khá sớm. Biết trước số lượng tối thiểu sẽ giúp mình dễ cân đối hơn giữa ý tưởng ban đầu, nhu cầu sử dụng thực tế và ngân sách.
3. NẾU LÀM RIÊNG, NÊN XEM MẪU TRƯỚC
Hình ảnh tham khảo rất hữu ích khi bắt đầu trao đổi, nhưng sản phẩm thật vẫn cho một cảm giác rất khác.
Một chiếc cốc có thể nhìn cân đối trên bản vẽ nhưng khi cầm lên lại hơi nặng. Một chiếc đĩa nhìn đẹp khi đứng riêng nhưng khi đặt món ăn lên mới thấy kích thước chưa thật sự phù hợp.
Màu men cũng vậy. Ánh sáng, màn hình và môi trường chụp có thể khiến màu mình nhìn thấy khác với sản phẩm thực tế.
Vì vậy, nếu sản phẩm có form, màu men hoặc logo riêng, việc làm mẫu trước sẽ giúp hai bên dễ nhìn và điều chỉnh hơn trước khi sản xuất số lượng lớn.
Với tableware, nếu có thể thì nên thử luôn với món ăn và cách sử dụng thực tế. Đôi khi chỉ đến lúc dùng thử mình mới nhận ra cần thay đổi một chút về đường kính, độ sâu hay trọng lượng.
4. GỐM THỦ CÔNG SẼ KHÔNG GIỐNG NHAU HOÀN TOÀN
Đây là một điều khá dễ hiểu nhầm nếu lần đầu làm việc với gốm thủ công.
Trong quá trình tạo hình, tráng men và nung, mỗi sản phẩm có thể có những khác biệt nhẹ về sắc độ, bề mặt hoặc form.
Đôi khi chính những dấu vết nhỏ này lại là phần tạo nên cảm giác riêng của gốm handmade.
Tuy nhiên, nếu sản phẩm được dùng theo bộ hoặc xuất hiện cùng nhau trong một không gian thì vẫn nên trao đổi trước với xưởng về mức độ chênh lệch có thể xảy ra.
Một bộ chén đĩa không nhất thiết phải có từng chiếc giống nhau tuyệt đối, nhưng khi đặt cạnh nhau vẫn nên giữ được cảm giác hài hòa và cùng một tinh thần.
5. HỎI VỀ THỜI GIAN SẢN XUẤT TỪ SỚM
Làm gốm cần thời gian.
Một sản phẩm đặt riêng thường không đi thẳng từ ý tưởng đến sản xuất. Trước đó còn có quá trình trao đổi, chọn hoặc phát triển form, thử men, làm mẫu và chỉnh lại nếu cần.
Sau khi duyệt mẫu mới đến sản xuất, nung, kiểm tra, đóng gói và giao hàng.
Nếu mẫu đầu tiên cần chỉnh hoặc phải phát triển một màu men mới thì timeline có thể dài hơn dự kiến ban đầu.
Vì vậy, nếu sản phẩm cần cho ngày khai trương, một sự kiện hoặc một thời điểm cụ thể, nên chia sẻ mốc này với xưởng ngay từ đầu.
Thay vì chỉ hỏi “sản xuất mất bao lâu?”, có thể hỏi luôn khoảng thời gian từ lúc bắt đầu làm mẫu đến khi nhận được đơn hàng hoàn thiện.
6. NẾU SAU NÀY CẦN ĐẶT THÊM THÌ SAO?
Với nhà hàng, café hay khách sạn, chén đĩa thường không phải thứ chỉ đặt một lần.
Trong quá trình sử dụng sẽ có hao hụt, vỡ hoặc đơn giản là cần tăng số lượng. Menu thay đổi cũng có thể khiến mình cần thêm một kích thước hoặc một form mới trong cùng bộ.
Vì vậy, nếu sản phẩm được phát triển riêng, nên hỏi xem xưởng có lưu lại form, mẫu hoặc thông tin màu men để tiếp tục sản xuất trong những lần sau hay không.
Giữa các mẻ nung vẫn có thể có những khác biệt nhẹ, nhưng việc lưu lại thông tin sản phẩm sẽ giúp những lần đặt tiếp theo dễ dàng hơn rất nhiều.
7. HỎI TRƯỚC VỀ SẢN PHẨM LỖI VÀ HƯ HỎNG
Gốm trải qua khá nhiều công đoạn trước khi hoàn thiện và cũng là vật liệu dễ vỡ trong quá trình vận chuyển.
Vì vậy, trước khi sản xuất số lượng lớn, mình nghĩ nên biết trước xưởng sẽ xử lý như thế nào nếu có sản phẩm bị nứt, sứt, lỗi men hoặc hư hỏng khi giao hàng.
Những sản phẩm này sẽ được đổi, làm bù hay xử lý theo cách nào?
Không cần làm mọi thứ quá phức tạp. Chỉ cần hai bên thống nhất trước một vài tình huống thường gặp thì lúc nhận hàng sẽ dễ làm việc hơn nếu có phát sinh.
8. ĐÓNG GÓI VÀ VẬN CHUYỂN CŨNG LÀ MỘT PHẦN CỦA ĐƠN HÀNG
Gốm làm xong đẹp nhưng nếu đóng gói không phù hợp thì đoạn cuối vẫn có thể trở thành vấn đề.
Tùy vào mục đích sử dụng mà yêu cầu đóng gói sẽ khác nhau.
Một đơn hàng chén đĩa giao trực tiếp về nhà hàng có thể ưu tiên cách đóng gói chắc chắn và gọn. Trong khi đó, sản phẩm dùng cho retail hoặc gifting lại có thể cần thêm hộp riêng, túi giấy, logo hoặc các chi tiết nhận diện thương hiệu.
Nếu sản phẩm phải vận chuyển xa, nên hỏi thêm về cách đóng kiện và bảo vệ từng sản phẩm trong quá trình di chuyển.
Với đơn hàng số lượng lớn, trọng lượng và kích thước sau khi đóng gói cũng khá đáng quan tâm vì những thông tin này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận chuyển.
NẾU ĐƠN HÀNG CẦN VẬN CHUYỂN QUỐC TẾ
Với những dự án ở nước ngoài, phần vận chuyển nên được trao đổi từ khá sớm thay vì chờ đến khi sản phẩm đã hoàn thiện.
Một đơn hàng gốm đi quốc tế thường cần tính đến cả cách đóng gói cho hành trình dài, phương án đóng kiện, trọng lượng và thể tích sau khi đóng gói.
Bên cạnh đó, cũng nên làm rõ từ đầu hàng sẽ được bàn giao như thế nào, bên nào phụ trách vận chuyển và các phần liên quan đến chứng từ hay giao nhận.
Nếu đã có đơn vị logistics riêng thì có thể chia sẻ thông tin với xưởng ngay từ đầu để hai bên chủ động hơn trong cách đóng hàng và thời gian bàn giao.
Tính phần vận chuyển sớm cũng giúp mình có cái nhìn thực tế hơn về tổng ngân sách của dự án, đặc biệt với những đơn hàng lớn hoặc cần gửi đi xa.
9. TRƯỚC KHI LIÊN HỆ XƯỞNG, MÌNH CẦN CHUẨN BỊ GÌ?
Thật ra không nhất thiết phải có một bản thiết kế hoàn chỉnh.
Nếu mới bắt đầu, chỉ cần có một vài thông tin cơ bản như sản phẩm muốn làm, số lượng dự kiến, kích thước, hình ảnh tham khảo, màu sắc mong muốn và thời gian cần nhận hàng.
Nếu muốn làm logo hoặc phát triển một màu men riêng thì có thể nói thêm ngay từ đầu để xưởng tư vấn hướng phù hợp.
Quan trọng nhất vẫn là hiểu sản phẩm mình muốn làm sẽ được sử dụng ở đâu và dùng như thế nào.
Có khi chỉ cần bắt đầu từ một nhu cầu rất đơn giản, chẳng hạn như “mình cần một bộ đĩa cho menu mới” hay “mình muốn phát triển một chiếc mug riêng cho café”.
Từ đó mới dần đi đến form, màu men, số lượng và cách sản xuất phù hợp.
Tìm một xưởng gốm phù hợp không nhất thiết nằm ở việc nơi nào có nhiều mẫu nhất hay báo giá thấp nhất.
Một nơi hiểu sản phẩm mình đang muốn làm, trao đổi rõ ràng và có cách sản xuất phù hợp với nhu cầu thực tế thường sẽ giúp cả quá trình nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
10. PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM GỐM CÙNG LA SOIL
Với kinh nghiệm phát triển tableware cùng xưởng sản xuất lâu năm tại Bát Tràng, La Soil đồng hành cùng các dự án F&B, hospitality và thương hiệu trong việc phát triển sản phẩm gốm phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế.
Từ form có sẵn đến các yêu cầu riêng về kích thước, màu men và nhận diện thương hiệu, mỗi dự án đều được trao đổi và phát triển dựa trên mục đích sử dụng cụ thể.
Liên hệ La Soil để trao đổi về dự án của bạn.
